Het hoogsensitieve kind op school. Tips voor meesters, juffen en ouders

Het hoogsensitieve kind op school. Tips voor meesters, juffen en ouders

Het hoogsensitieve kind op school. School kan voor een hoogsensitief kind als heel intensief worden ervaren. Want er zijn vaak veel prikkels. Er zijn bijvoorbeeld veel geluiden, daarnaast is er veel om te zien, zijn er veel geuren, zijn er veel mensen waarvan je kunt oppikken hoe ze zich voelen en ook wordt er vaak veel van je verwacht… Dat kan er voor zorgen dat een kind op school sneller overprikkeld raakt. In dit blog deel ik tips om mee te nemen in de begeleiding van een hoogsensitief kind in de klas. Wat kan jij als meester of juf doen om een kind te ondersteunen? En welke punten kan je als ouder meenemen in gesprek met school?

De plek in de klas en rust momenten.

Wat heel goed kan helpen is, dat er een rustig plekje wordt gezocht voor het kind. Als het kind voelt aankomen dat hij in oranje of rood zit, kan het daar naar toe om weer even tot rust te komen. Een kind leert hiermee ook goed voor zichzelf te zorgen.

Ook de plek in de klas waar het kind zit kan bepalend zijn voor hoe het zijn of haar dag beleeft. Overzicht wordt vaak fijn gevonden (zijkant van de klas), niet bij een raam (afleiding van buiten, geluiden, dingen te zien en daar ‘moet’ een hoogsensitief kind iets mee doen qua verwerking). Samen een geschikte plek bepalen kan een oplossing zijn.

Tip om in gesprek te gaan over de plek in de klas:
Laat het kind de klas natekenen (tafeltjes en bureau van de juf of meester) en aangeven waar het wel, misschien of niet wil zitten. Daarna kan je samen in gesprek gaan over wat daar achter zit. Wat maakt dat een kind een plek wel of juist niet fijn vindt?

Stress, overprikkeling, eerst rustig worden om tot leren te komen.

Als een kind overprikkeld is, kan het zich niet goed concentreren. Een kind dat stress ervaart kan zijn hersenen niet op een manier gebruiken die nodig is om tot leren te komen. Hierdoor heeft het kind mogelijk de ervaring dat het niet goed genoeg zijn best doet (hoogsensitieve kinderen zijn vaak perfectionistisch en hebben faalangst), hierdoor komen er interne prikkels bij (Kind gaat over zichzelf nadenken. En wat als ik het niet goed doe? Wat als de juf boos op me wordt? En wat als mijn vrienden me langzaam vinden?), waardoor de overprikkeling nog groter wordt. En hierdoor komt het in een vicieuze cirkel terecht.

Hoe meer stress een kind ervaart, hoe meer het open zal staan voor alle prikkels van buiten (en binnen) af. En hierdoor zal het leren nog moeilijker worden en het kind zal nog meer overprikkeld raken.

Hulpmiddelen in de klas om concentratie te bevorderen.
Er zijn ook hulpmiddelen om geluid en zicht te beperken zodat het kind zich beter kan concentreren. Bijvoorbeeld een koptelefoon (bij voorkeur met een rustig muziekje, want door volledig blokken van geluidsprikkels wordt het kind nog gevoeliger voor geluid) of schermen op het tafeltje. Ik ben zelf echter meer voorstander van het zoeken van oplossingen in de klas. Ga samen met de juf of meester in gesprek over de mogelijkheden. Een rustig hoekje om te werken helpt misschien al voldoende.

Verbanden leggen en diepgaande verwerking.
Doordat er hoogsensitieve kinderen zijn die doordat ze veel prikkels binnen krijgen, heel veel creatieve ideeën krijgen, ze leggen allerlei verbanden met de dingen die ze opmerken. Waardoor ze worden afgeleid van de taak waarmee ze eigenlijk bezig waren.

Daarnaast kunnen ze zich bezig houden met hun omgeving. Ze willen anderen vaak graag helpen. In overleg met het kind kan af en toe gekozen worden voor een rustigere werkplek. Een plek aan de zijkant van de klas zorgt er voor dat het kind overzicht heeft en niet van alle kanten prikkels binnen krijgt.

Sluit aan bij het kind.
Houd er rekening mee dat 15 – 20 % van de kinderen hoogsensitief is. En 80% niet. Het kind kan zich in sommige situaties anders voelen. En de juf of meester (of jij als ouder) kan je soms verbazen over de prikkels waar het kind last van heeft. Dit kunnen bijvoorbeeld ook dingen zijn als fluisterende kinderen achter zich, tikken met een voet tegen een tafel. Maar daarnaast ook het intens kunnen inleven in een ander kind als het valt.

Vang je kind na school op.
Van veel ouders hoor ik dat het op school over het algemeen goed gaat. Maar zodra hun kind thuiskomt, hun kind een woedeuitbarsting krijgt. Kinderen die gevoeliger zijn, nemen zoals ik hierboven beschrijf veel prikkels waar. Hun emmertje zit sneller vol. En als ze dan éénmaal thuis zijn, in een voor hun veilige omgeving, dan moeten ze ontladen.

Merk je dat je kind er regelmatig tegenaan loopt dat het zich niet kan concentreren, of dat het zich onzeker voelt? Ik kijk en denk graag met je mee zodat jouw kind zich weer fijn voelt op school. Dat kan in een één of één gesprek of in de training voor kinderen van 8 tot 11 jaar ‘van faalangst naar superkracht!’

Wil je eerst sparren? Plan dan een telefonische kennismaking in! Dan bespreken we samen jouw situatie en wat ik voor jullie kan betekenen om er voor te zorgen dat jouw kind weer met plezier naar school gaat.

Ze geniet van het Sinterklaasfeest maar dan.. Ik zie haar verstijven en haar lip trillen… mijn moederhart zegt: ‘Neem haar mee!’

Sinterklaas, een tijd vol gezelligheid en samenzijn. Maar ook heeel, heeel veel indrukken en prikkels. Vorige week plaatste ik een aantal posts met tips om je kind te kunnen ondersteunen in deze tijd van het jaar. Want hoe gezellig het ook is, de emmertjes raken toch sneller vol.

Maar wat als het écht een rommeltje is? Alles is anders!!!
Gisteren namen onze kinderen hun laars mee naar school, schoen zetten op school. Super spannend en super leuk! Wat zou er in zitten? Zou Ozosnel weer in school poepen? En de juf had het ook over een rommelpiet? Gisteren was het allemaal nog leuk, ‘ik heb er zo’n zin in!!!!’ Vanochtend begonnen we de ochtend met ‘mama, ik heb zo’n buikpijn, ik ben ziek, ik wil niet naar school ik wil bij jou blijven!’ De jongste.. net vier en nog niet zo lang op school. Het eerste jaar Sinterklaas op school. Ik vroeg haar wat ze er van vond dat ze gisteren haar schoen op school had gezet en dat de juf het over de rommelpiet had. Dat vond ze wel erg spannend, want wat als de klas écht een rommeltje was?! Een paar extra knuffels en geruststellende woorden ‘mama gaat mee naar school en we gaan samen kijken’ en daar ging ze, toch naar school. Knuffel onder haar arm en gaan!

Dat koppie had voordat we überhaupt op school waren dus al overuren gedraaid. Want alles ‘moet’ overdacht worden. ‘Wat als het écht een rommeltje is? Wie gaat dat dan opruimen? Maar je moet toch je eigen rommel opruimen? Wat als mijn schoen weg is? Wat zou er in mijn schoen zitten? Wat als de sleutel van de juf kwijt is? Want de juf zei dat ze een keer de sleutel gepikt hebben..’ En dan moet de dag dus nog beginnen..

Van dikke tranen tot dikke pret! Een batterij aan intense emoties in een kwartier tijd.
Oei oei oei… op weg naar school viel haar knuffel in een regenplas. Dikke tranen, knuffel nat en absoluut niet meer knuffelbaar voor op school. En nee toch? De deur van de klas was dicht! En de juf stond in de gang. Hé dit is anders dan hoe het normaalgesproken gaat, op iedere andere schooldag. Eén grote dolle boel! De kinderen zochten de sleutel en gluurden door het raam. Dikke pret en helemaal hieperdepiep! Ze deed vol enthousiasme mee, ‘Ozosnel is in de klas geweest!!!’  en ze zochten samen naar de sleutel. De deur ging open en er was een puzzel. De cadeautjes liggen in de stal! En hop in één grote optocht van dolenthousiaste kinderen naar de stal. Zoeken zoeken en ja hoor, dat ligt een zak met cadeautjes.

Vertrouwen en loslaten
Ineens zie ik het gezichtje van mijn dochter betrekken, schoudertjes opgetrokken. ‘Wil je een knuffel van mama?’ en ze kruipt tegen me aan. ‘Ik wil met mama mee naar huis’. Ik vertel haar dat ik haar eerder ophaal vanmiddag, dat ze dan lekker met mama kan knuffelen. De juf neemt haar over, ‘kom we gaan je knuffel op de verwarming leggen’. Dan kan ze in ieder geval naar haar knuffel kijken. En ik vertrek naar huis. Mijn moederhart zegt: ‘neem haar mee!!!’ maar ik weet ook dat ze geniet van het feest en dat als ik weg ben dat het weer goed gaat. Voor ons allebei een stukje loslaten. In kleine stapjes..

Rest and recharge
Ze vindt de gezelligheid zo ontzettend leuk, geniet van het samenzijn, het grote feest van Sinterklaas, de versierde klas en natuurlijk van het lekkers 😉. Maar ook haar emmertje is sneller vol,  net als mijn emmertje overigens. (Respect voor de juffen, 20 van die dol enthousiaste kleuters!) En dat is iets om rekening mee te houden. Plan een extra middagje thuis in, kruip lekker samen op de bank met een boekje, een film of ga knutselen. Dan kunnen jullie samen weer opladen voor de volgende dag zodat je kind ook dan weer plezier kan hebben in het feest!